سوال:
آیا زن میتواند بدون حجاب نماز بخواند اگر تنها در اتاق خود باشد و هیچ مرد غریبهای به او نگاه نکند؟ مگر علت حجاب، محافظت از زن در برابر نگاه نامحرم نیست.
جواب:
با توجه به آیات و احادیث مرتبط، به وضوح مشخص است که زن نمیتواند بدون پوشش کامل که شامل پوشاندن مو به طور ضروری میشود، نماز بخواند. خداوند متعال فرمود:
﴿يَابَنِي آدَمَ خُذُوا زِينَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ ﴾ [الأعراف: 31]
“اي فرزندان آدم! زينت خود را به هنگام رفتن به مسجد با خود بردارید…”
خداوند متعال فرمان داده است که کسی که میخواهد نماز بخواند باید زینت خود را در نماز بگیرد؛ زیرا مسجد در آیه به معنی مکان سجده آمده است، همانطور که به معنی نماز نیز میآید. آیه بعدی مشخص میکند که زینتی که باید در هر نماز گرفته شود، چیست:
﴿يَابَنِي آدَمَ قَدْ أَنْزَلْنَا عَلَيْكُمْ لِبَاسًا يُوَارِي سَوْآتِكُمْ وَرِيشًا، وَلِبَاسُ التَّقْوَى ذَلِكَ خَيْرٌ، ذَلِكَ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ ﴾ [الأعراف: 26]
“اي فرزندان آدم! لباسي براي شما فرو فرستاديم كه اندام شما را ميپوشاند و مايه زينت شماست و لباس پرهيزگاري بهتر است، اينها (همه) از آيات خدا است شايد متذكر (نعمتهاي او) شوند”
بر اساس این آیه، لباس دو وظیفه دارد، که عبارتند از:
الف) پوشاندن عورتها {لِبَاسًا يُوَارِي سَوْآتِكُمْ}. این آیه به لباس داخلی اشاره دارد که هدف آن پوشاندن بدن و محافظت از آن در برابر عوامل خارجی مانند گرما، سرما و غیره است.
ب) ایجاد ظاهر زیبا برای انسان، همانطور که خداوند متعال میفرماید {وَرِيشًا}. واژه “ريش” به لباس خارجی اشاره دارد که انسان بر روی لباس داخلی خود میپوشد با هدف زینت و آراستگی.
بدن زن نباید جز آنچه که به طور معمول به دلیل نیاز ظاهر میشود، نمایش داده شود، همانطور که در حدیث پیامبر صلیاللهعلیهوآلهوسلم آمده است.
“إِنَّ الْمَرْأَةَ إِذَا بَلَغَتْ الْمَحِيضَ لَمْ تَصْلُحْ أَنْ يُرَى مِنْهَا إِلَّا هَذَا وَهَذَا وَأَشَارَ إِلَى وَجْهِهِ وَكَفَّيْهِ
پس بر زن واجب است که هنگام نماز تمام بدن خود را بپوشاند (جز صورت و کف دستها)، و این حکم به وجود یا عدم حضور مردان ارتباط ندارد. این فهم را سخن ام المؤمنین عایشه تأکید میکند: که پیامبر صلى الله عليه وسلم فرمودند: “نماز زن حائض قبول نمیشود مگر با خمار”. مقصود از “حائض” زنانی هستند که به سن بلوغ رسیدهاند و بر آنان جایز نیست که بدون خمار (پوشش سر) نماز بخوانند.